1600-1700

Ανδρικές κομμώσεις

17ος αιώνας

Ένα αξεσουάρ που μας έρχεται αμέσως στο μυαλό όταν αναφερόμαστε στο δεύτερο μισό του 17ου αιώνα και στις αρχές του 18ου είναι οι ογκώδεις και μακριές περούκες, που τις ονόμαζαν περουκίνια ή Allonge perruque.
Στο πρώτο μισό του 17ου αιώνα ήταν της μόδας, σύμφωνα με το φανταχτερό ιπποτικό στυλ, να έχουν τα μαλλιά τους μακριά και μπούκλες. Συχνά έκαναν μια κοτσίδα, ακόμα μακρύτερη, που δενόταν στο τέλος με έναν υφασμάτινο μικρό φιόγκο, τον lovelock. Ακόμα και τότε όμως υπάρχουν αναφορές σε περούκες, καθώς δεν είχαν όλοι οι άνδρες κατάλληλα μαλλιά που μπορούσαν να μακρύνουν, ή έχαναν τα μαλλιά τους και έμεναν φαλακροί μετά από κάποια ηλικία. Μόλις το 1660 οι περούκες έγιναν κανόνας, αλλά πιο πριν χρησιμοποιούνταν ευρέως ψεύτικες προσθήκες μαλλιών. Πολλοί Πουριτανοί και οπαδοί του Κρόμγουελ στην Αγγλία είχαν κοντά μαλλιά . Οι ηλικιωμένοι δεν είχαν πια μακριές φυσικές μπούκλες, και πριν εμφανιστούν οι περούκες έκοβαν τα μαλλιά τους κοντά ή στο ύψος των ώμων. Οι άνδρες που είχαν πυκνά και υγιή μαλλιά μπορούσαν να μιμηθούν τα μοντέρνα χτενίσματα της εποχής, χωρίς να φορούν περούκα, ενώ αυτοί που φορούσαν περούκα είχαν έκοβαν τα μαλλιά τους πολύ κοντά ή τα ξύριζαν.
Οι πρώτες περούκες ήταν κατσαρές και με μπούκλες , έπεφταν στους ώμους από το κέντρο του κεφαλιού, είχαν πολύ μικρό σχήμα εκτός από το τελείωμά τους που είχε οριζόντιες μπούκλες και χωρίζονταν σε τρία μέρη, το ένα το άφηναν να κρέμεται από πίσω ενώ τα άλλα δύο τα έφερναν μπροστά στους ώμους. Από το 1660 έως το 1675 αυτά τα μαλλιά που κρέμονταν μπροστά τα έδεναν με φιόγκους. Αυτό το στυλ οδήγησε σε ένα άλλο χτένισμα , που εξελισσόταν σταδιακά σε χοντρές μπούκλες, οι οποίες συγκεντρώνονταν στο μέτωπο και έπεφταν οριζόντια στις δύο πλευρές του προσώπου. Οι δυο χοντρές μπούκλες που έπεφταν μπροστά στους ώμους ήταν χαλαρές.
Οι περούκες έγιναν απαραίτητες στο τέλος του αιώνα. Είναι πολύ πιθανόν οι περούκες να ήρθαν στη μόδα την εποχή του Λουδοβίκου του 14ου, ο οποίος , καθώς δεν ήθελε να χάσει το θαυμασμό των υπηκόων του για τις μακριές και κατσαρές του μπούκλες όταν έμεινε φαλακρός, υιοθέτησε τις περούκες με τις μπούκλες. Ο Λουδοβίκος ο 14ος είχε όμορφα , μακριά, καστανά μαλλιά όταν ήταν νέος σύμφωνα με μαρτυρίες της εποχής, αλλά σύντομα έμεινε φαλακρός. Το 1655 προσέλαβε 48 βασιλικούς κατασκευαστές περουκών και ένα χρόνο μετά ιδρύθηκε στο Παρίσι η πρώτη συντεχνία περουκοποιών. Από τη στιγμή που ο Λουδοβίκος έμεινε φαλακρός, φορούσε περούκες που αμέσως έγιναν σύμβολο κύρους στη γαλλική αυλή. Μέχρι τα μέσα του 17ου οι περούκες είχαν σχετικά φυσική φόρμα, αλλά γρήγορα οι μπούκλες μαζεύονταν πίσω και μπροστά , φτάνοντας έως τη μέση, καθώς επίσης και στο στήθος. Επιπλέον οι περούκες απέκτησαν μεγάλο ύψος, όταν οι ανδρικές κομμώσεις άρχισαν να μιμούνται τα γυναικεία χτενίσματα.
Προς το τέλος του 1680 όταν οι γυναικείες Fontange άρχισαν να αποκτούν μεγάλο ύψος, οι ανδρικές περούκες απέκτησαν κι αυτές μπούκλες στην κορυφή. Παρ΄ όλα αυτά η μόδα των Allonge perruque (A la fontange) κράτησε για λίγο. Οι μεγάλες , μακριές περούκες είχαν συχνά πολλές πλούσιες μπούκλες που έπεφταν μπροστά πάνω από τον έναν ώμο , ενώ από την άλλη πλευρά κρέμονταν μόνο μερικές μπουκλίτσες. Οι υπόλοιπες έπεφταν πίσω στην πλάτη. Οι μαύρες περούκες ήταν της μόδας, αλλά κυκλοφορούσαν και ποικίλες αποχρώσεις του καστανού, ενώ οι πίνακες της εποχής συχνά απεικόνιζαν τον Φίλιππο, τον δούκα της Ορλεάνης, αδερφό του Λουδοβίκου του 14ου, με μια ξανθιά περούκα. Μετά το 1675 οι μπούκλες ήταν πιο σφιχτές και ομοιόμορφες. Μετά το 1690 το μπροστινό μέρος της περούκας απέκτησε ύψος και τα μαλλιά μαζεύονταν σε δύο σημεία πάνω από τα φρύδια, τα αποκαλούμενα περουκίνια . Τα περουκίνια ήταν τόσο μεγάλα που ήταν αδύνατο να φορούν καπέλα, όποτε τα κρατούσαν στο χέρι. Αυτές οι περούκες ήταν πολύ ακριβές λόγω της μεγάλης ζήτησης και φτιάχνονταν από υλικά αμφίβολης ποιότητας εξαιτίας της σχετικής έλλειψης. Στην Αγγλία την εποχή της Μεγάλης Πανώλης, από το 1665 έως το 1666 , υπήρχαν φήμες ότι κατασκεύαζαν περούκες από τα μαλλιά των θυμάτων της πανώλης.

Από το 1675 και μετά, επειδή τα περουκίνια ήταν πολύ μεγάλα και βαριά για τα ταξίδια ή τα σπορ , φορούσαν πιο κοντές αλλά εξίσου ογκώδεις περούκες. Από το 1680 και μετά τις περούκες τις έδεναν πίσω, ειδικά οι στρατιώτες. Παρ΄ όλα αυτά η μόδα των περουκινιών ή Allonge perruque άρχισε να εξασθενεί απότομα μετά το θάνατο του Λουδοβίκου του 14ου το 1715, και το 1720 υπήρχαν πλέον πολύ μικρές και κοντές περούκες.
Είναι εύκολο να φανταστεί κανείς ότι μια τέτοια περούκα που φτιαχνόταν από ανθρώπινα μαλλιά ήταν εξαιρετικά ακριβή και κατά συνέπεια, επειδή ακριβώς χρειαζόταν πολύ μεγάλη ποσότητα ανθρώπινων μαλλιών για την κατασκευή της, οι πιο οικονομικές περούκες φτιάχνονταν από υλικά αμφίβολης ποιότητας . Οι λιγότερο εύποροι , καθώς επίσης και οι απλοί στρατιώτες, άφηναν μακριά τα μαλλιά τους, όσο το δυνατόν περισσότερο, μιμούμενοι έτσι τις περούκες. Αλλά οι αξιωματικοί, που συνήθως προέρχονταν από τις τάξεις των αριστοκρατών, φορούσαν μακριές περούκες, όπως φαίνεται κι από πίνακες της εποχής που απεικονίζουν σκηνές μάχης , τις οποίες τις μάζευαν πίσω σε μια αλογοουρά , δένοντάς τις με μια κορδέλα. Οι κληρικοί από την άλλη που έπρεπε να δείχνουν ταπεινοί ενώπιον του Θεού και με την εμφάνισή τους- αυτό απαιτούσε με μισή καρδιά η Εκκλησία- δε φορούσαν περούκες αρχικά , αλλά αργότερα τίποτα δεν μπορούσε να τους σταματήσει. Παρά το γεγονός ότι ο Πάπας απαγόρευε τις περούκες και η Προτεσταντική Εκκλησία τις θεωρούσε « σατανικές», είκοσι χρόνια μετά , όταν πια τα περουκίνια είχαν κατακτήσει το χώρο της μόδας, όλοι οι ανώτεροι κληρικοί φορούσαν περούκες. Αφού έγιναν μόδα και στους εκκλησιαστικούς κύκλους, οι περούκες ξεπεράστηκαν τελικά τον 18ο αιώνα. Οι επίσκοποι συνέχισαν να τις φορούν , ενώ έγιναν πολύ της μόδας στους κόλπους της Εκκλησίας οι μικρές περούκες a la Catogan .
Και κάτι τελευταίο. Πρέπει κανείς να καταλάβει ότι δε χρησιμοποιούσαν άσπρη πούδρα ούτε οι γυναίκες ούτε οι άνδρες. Η άσπρη πούδρα έγινε της μόδας τον 18ο αιώνα , συνδυαζόταν μόνο με βραδινό ντύσιμο και τη φορούσαν μέσα στο σπίτι σε επίσημες περιπτώσεις, όπως ένας χορός κτλ.